Խուլիո Կորտասար. Փարիզաբնակ արգենտինացին - VNews

Խուլիո Կորտասար. Փարիզաբնակ արգենտինացին

e5d788f1db3ea6bbc4ca01294def5aa1 - Խուլիո Կորտասար. Փարիզաբնակ արգենտինացին

20-րդ դարի լավագույն գրողներից մեկը, արձակագիր,պոետ և թարգմանիչ, իսկական արգենտինացի, որն ապրում էր Փարիզում, ծնվել էր Բրյուսելում և գրում էր բանաստեղծություններ ու մոգական ռեալիզմի սկզբունքներով արձակ. Խուլիո Կորտասար:

Կյանքը

Կյանքն արտասովոր էր ու սովորական խելահեղ. իսկական գրողական կյանք՝ լի սերերով, դավաճանություններով, ճանապարհորդություններով, մրցանակներով, տեղափոխություններով, գրքերով և ընտանեկան դրամաներով:

Ծնվել էր Առաջին Աշխարհամարտի սկզբում՝ 1914-ին: Պատերազմի պատճառով նրա ընտանիքն անվերջ տեղափոխությունների մեջ է եղել. Բելգիա, Շվեյցարիա, Իսպանիա, և ի վերջո՝ Արգենտինա:

Խուլիոյի հայրն ընտանիքը լքել էր, երբ նա դեռ 4 տարեկան էր, և թեև մանկությունը բավական ծանր էր անցել, այդուհանդերձ տղան անվերջ կարդում էր և երազում, իսկ արդեն 9 տարեկանից սկսում է գրել… Համադասարանցիներին սիրահարվելու ու նրանց մասին բանաստեղծություններ գրելու իսկական տարիք:

 

regnum picture 1535239161416985 big - Խուլիո Կորտասար. Փարիզաբնակ արգենտինացին

Դպրոցից հետո Կորտասարը համալսարան գնաց, սակայն մեկ տարի անց թողեց ուսումը և սկսեց ուսուցիչ աշխատել: Դասավանդելը հավանաբար նրան դուր էր գալիս, քանի որ երկար տարիներ տարբեր ուսումնական հաստատություններում աշխատել է: Բարձրագույն կրթություն և դիպլոմ չունենալով հանդերձ՝ նա դասավանդել է անգամ համալսարանում: Երևի գործատուները տաղանդն ավելի էին կարևորում, քան դիպլոմը: Մի փաստ էլ. Կորտասարը 9 ամսում ավարտել է թարգմանչական եռամյա կուրսը և դարձել անգլերենից և ֆրանսերենից իսպաներենի թարգմանիչ:

1951-ին Ֆրանսիայի կառավարությունից նա ստանում է գրական կրթաթոշակ, որի շնորհիվ էլ ողջ կյանքն ապրում է Փարիզում:

regnum picture 1535239160159648 big - Խուլիո Կորտասար. Փարիզաբնակ արգենտինացին

Իսկ հետո….

Իսկ հետո արդեն մեկը մյուսի ետևից գրական մրցանակներ, ճանաչում, ընթերցողական սեր ու հայտնի գրողի կյանք հայտնի արվեստագետների քաղաքում՝ Փարիզում:

Julio Cortazar 1980 960x1393 - Խուլիո Կորտասար. Փարիզաբնակ արգենտինացինcortazar - Խուլիո Կորտասար. Փարիզաբնակ արգենտինացինCortazar Louvre - Խուլիո Կորտասար. Փարիզաբնակ արգենտինացին1372150469 127089 1372178516 noticia normal - Խուլիո Կորտասար. Փարիզաբնակ արգենտինացին

Անձնական կյանք

Անձնական կյանքն էլ բնականաբար սովորական ու խաղաղ չէր: Երեք սիրելի կանայք, երկու պաշտոնական ամուսնություն, և ոչ մի երեխա, ոչ մի ժառանգ:

Առաջին կինը թարգմանչուհի Ավրորա Բերնարդեսն էր. 13 տարի համատեղ կյանք:

ab89384f01b37817dcb150510b40c4df - Խուլիո Կորտասար. Փարիզաբնակ արգենտինացին

Երկրորդ սիրելին Ուգնե Կարվելիսն էր Յունեսկոյից, որտեղ որպես թարգմանիչ աշխատում էր նաև գրողը. Ուգնեի հետ նրանք այդպես էլ չօրինականացրեցին կապը:

Երրորդ սերը ու երկրորդ կինը Քերոլ Դանլոպն էր, դժբախտ մի կին, որը արյան քաղցկեղից մահացավ ամուսնությունից երեք տարի անց՝ թողնելով կոտրված սրտով Կորտասար, բազմում տաք հուշեր, կիսատության ու դժբախտության անանց զգացողություն բանաստեղծություններում և նույն հիվանդությունից մեռնելու ճակատագիր….

Սիրելիի մահից տարիներ անց՝ 1984-ի փետրվարի 12-ին նույն քաղցկեղից մահանում է նաև Կորտասարը: Նա խնդրել էր իրեն թաղել Քերոլի կողքին՝ Փարիզյան ամենահայտնի գերեզմանատանը՝ Մոնպարնասում:

e5d788f1db3ea6bbc4ca01294def5aa1 960x758 - Խուլիո Կորտասար. Փարիզաբնակ արգենտինացինdownload 1 1 - Խուլիո Կորտասար. Փարիզաբնակ արգենտինացինaefe9d16dae24f1ed5e0d4622901dbf7 - Խուլիո Կորտասար. Փարիզաբնակ արգենտինացինcortazario julio cortazar carol dunlop - Խուլիո Կորտասար. Փարիզաբնակ արգենտինացին

carol dunlop a7652c8d 0fd3 4277 bab3 69b51ecbe1a resize 750 - Խուլիո Կորտասար. Փարիզաբնակ արգենտինացին

Մեկնակետ
Ո՛չ, դժվար է հավատալ, որ տասներկու տարի առաջ
ես բոլորեցի հիսունը:
Այդ ինչպե՞ս պատահեց, որ դեռևս
տասերկու տարի առա՜ջ
ես դարձա այդքան ծեր:
Իսկ շուտով կասեմ` տասներեք տարի առաջ
ես բոլորեցի հիսունը:
Ո՛չ, ո՛չ, անհնար է:
Երկինքը` կապույտ, ինչպես երբևէ,
Իսկ դու` հմայիչ, ինչպես երբևէ:
Իսկ, գուցե, ուղղակի,
ժամացու՞յցը ճիշտ չի աշխատում:
Լողում են սենյակում
ծխախոտի ծուխը և բույրը վիսկիի.
նրանք ուզում են
ինձ հետ լինել … բայց ոչ,
չի կարելի հավատալ, որ տասներկու տարի առաջ
ես բոլորեցի երկու անգամ քսանհինգը:
Քո ձեռքը խաղում է իմ մազերի հետ,
ես գիտեմ` նա փորձում է ճերմակ մազեր գտնել:
Դե ինչ, մի տասը կլինի,
բայց փորձի՛ր գտնել դրանք:
Ես նորից սկսեցի կարդալ դասականներին,
որոնց մոռացել էի վաղուց:
Պետք է շտապել,
ո՛չ, հարցը մոտալուտ մահվան մեջ չէ,
ուղղակի շուտով ես կասեմ`
տասներեք տարի առաջ
ես բոլորեցի հիսունը…
Եվ հետո կգա տասնչորսը,
և ես վախենում եմ,
ես վախենում եմ այդ թվից,
և եթե քեզ ճիշտն ասեմ,
ես վախենում եմ թվից` տասնչորս:

Appel Rejete 
«Սանտե» բանտի բակը

Սա շեղբի կանխազգացումը չէ, որ կանջատի
ինձ ինձանից,
և ոչ վստահություն նրանում, որ հետո կլինի ոչ այնպես,
ինչպես մենք ենք պատկերացնում:
Թող կատարվի այն ամենը,
ինչ պետք է կատարվի, և բավական է:
Սակայն, թող բոլոր մարդիկ քնեն այդ ժամին,
իսկ խուլ պատերով շրջապատված բակը
արշալույսին կգան միայն հանդիսատեսները` արյան ծարավ, և նրանց ձայները կխլացնեն աղմուկը իմ արյան,
թող իսկապես չլինի ո՛չ մարդը, ո՛չ ծառը,
ո՛չ էլ` արևը պատուհանում,
որովհետև պատուհան չի լինի,
թող ամեն ինչ կատարվի խավարում անաչք,
թող բոլոր մարդիկ քնեն խաղաղ,
երբ նրանց մի մասնիկը անջատում են իրենցից:
Ո՛չ, ո՛չ, մահապատժի կանխազգացում չէ դա
և ոչ էլ` մահվան սարսափի,
որ կքայքայի նյարդերը իմ, ինչպես գոտիները, որոնցով ես կապված կլինեմ.
կանխազգացում չէ ակնթարթի`
հավերժություն թվացող,
թե կիջնի գիլյոտինի եռանկյուն դանակը,
ոչ հույսի, թե կարող է պատահել`
ամեն ինչ անավարտ կմնա հետո.
ո՛չ, ո՛չ էլ ճիչը, որ ակամա պատռում է բերանն իմ:
Ես մտածում եմ թմբուկների, հանրային մահապատժի մասին,
և այն մասին, թե ինչպես կանցնեմ երկու մոխրագույն շարքերի միջով`
իմ արյանը ծարավ, իմ անունն անիծող,
խելագար – աչքերի և եղունգ-գայլերի մասին,
և՛ մարդկանց մասին, և՛ արևի, որ չհոգնող
հանդիսատես է տարբեր տեսարանների,
և ինչ-որ մեկի` հերոս դառնալու հնարավորության մասին,
և ուզում եմ հավատալ, որ
ահա այս փակ պատուհանից այն կողմ
ինչ-որ մեկը աղոթում է կամ արտասվում,
և ես այդ ինչ-որ մեկի հետ ամբողջացած եմ,
զոհ եմ մյուս զոհերի հետ,
և բաժանված եմ հազարավոր կտորների:
Ո՛չ, այդ իմ մահվան ժամը չէ՛,
դեռ պարանոցս մերկացված չէ դահճի առաջ:

Աստվածները
Աստվածները քայլում են մեր աշխարհով`
գարշանքով բարձրացնելով փեշերն իրենց:
Կատուների քայքայվող դիակների կողքով,
տրորված որդերի կողքով,
նրանք անցնում են իրենց սանդալներով`
խոնավ` ժամանակի թքից:
Նրանք արդեն չեն ապրում երկինքներում`
տանջանքներից գահավիժած մեղավոր երկրի,
նրանք քայլում են` տանջված ծանր երազից
և ճահճային տիղմից,
կանգ են առնում,
հաշվում են իրենց մեռելներին,
շներին` դուրս գցած լեզուներով,
և զգուշորեն ու ագահաբար
նայում են դեպի անդունդը,
ուր կռվում են առնետները միմյանց հետ`
դրոշակների պատառների համար:

After such pleasures 
Այս գիշեր ես քո շուրթերն էի փնտրում ուրիշ շուրթերի մեջ
և համարյա հավատացի, որ գտել եմ քեզ,
չէ՞ որ ես` կույրս, գիտեմ` ինձ կնոջ մեջ ձգում է գետը:
Բայց ինչպիսի ձանձրույթ. հասնել ափին երազի
և հասկանալ` հաճույքը` ստրուկ է խղճուկ`
կեղծ մանրադրամ ստացած:
Մոռացվա՛ծ, սիրելի՛, ինչպես կուզեի ես,
հարություն տալ տանջանքին այն, այն հույսին անհույս`
Բուենոս Այրեսում:
Եթե կրկին սիրեի քեզ
նավահանգստի կողմը նայող իմ տանը,
եթե կրկին հանդիպեի քեզ առավոտյան սրճարանում,
և եթե ոչի՜նչ, ոչի՜նչ
դեռ պատահած չլիներ
և անհրաժեշտ չլիներ ոչինչ մոռանալ,
և ձեռքերը քո` չջնջել հիշողությունից…
թող մի բան մնա միայն` պատուհանը` դեպի անաստղ երկինք:

Happy New Year 
Արդյոք շա՞տ բան եմ խնդրում.
ես կուզեի, որ քո ձեռքը`
որպես փոքրիկ գորտ, քներ իմ ափերի մեջ:
Ի՞նչ է ինձ հարկավոր: – Այս դուռը բացել,
քո աշխարհը մտնել,
փակ, կանաչ և քաղցր աշխարհը:
Այս գիշեր, երբ վերջանում է բուի միայնության տարին,
չե՞ս տա ինձ ձեռքդ.
Դու` հեռու ես…
Ես օդից կստեղծեմ քո ամեն մի մատը
և նուրբ միջուկը քո ափի,
կստեղծեմ հակառակ կողմը`
երակների հյուսվածքով երկնագույն ծառերի աշխարհը:
Կարծես թե ինձնից է կախված
գոյությունը աշխարհի,
հաջորդականությունը տարվա եղանակների,
կանչը աքաղաղի, սերը մարդկային:
Իմ ափերի մեջ եմ
ես վերցնում քո ձեռքը…

Խոսե՛ք, դուք ունեք երեք րոպե
Ես քաղեցի ծաղիկը, որ գոնե մի ակնթարթ
զգամ քեզ իմ ձեռքում,
խմեցի մի շիշ բոժոլե,
որ նայեմ ջրհորի մեջ, ուր անշնորհք կաքավում է Մայր Արջը` Լուսինը,
և ահա` տուն եմ դարձել,
լամպի ոսկեգույն կիսախավարում հանում եմ մաշկս`
որպես բաճկոն,
ես չափազանց լավ գիտեմ, որ միայնակ կլինեմ
նույնիսկ աշխարհի այս ամենամարդաշատ
քաղաքում:
Դու ինձ կներես բողոքներիս համար,
երբ իմանաս, որ այստեղ ցուրտ է, և անձրևի կաթիլները
ընկնում են սուրճիս բաժակի մեջ,
և խոնավությունը սողում է ամենուր` բորբոսնած թաթերով:
Կներես առավել, երբ իմանաս,
որ ես մտածում եմ քո մասին մշտապես,
ես` ինչպես լարած խաղալիք,
ես` ինչպես տենդի դող
կամ խեղկատակ, որ շոյում է թակարդն ընկած աղավնուն,
և զգում` որքան քնքուշ են իրար հյուսվում
մատներն ու փետուրները:
Հավատում եմ` դու գիտես,
որ ես զգում եմ ներկայությունը քո.
դու պոկեցիր գուցե այն նույն ծաղիկը, որ ես էի պոկել,
իսկ հիմա վերադարձել ես տուն,
այո՛, այդպես է,
և մենք արդեն մենակ չենք`
միասնական փետուր, միասնական թերթիկ…
Բուրժի) վիտրաժները
Եվ գահի առջև ծովն է ապակյա`
նման բյուրեղի:
Հայտնություն:
1
Խորալը խոտից, ծովից, խաղողի վազից,
նա բարձրացնում է մարդկանց կերպարները
և անունները նրանց,
և կոչումը նրանց հավերժական,
և փակում է երկնային պսակը տաճարի սյուների վրա,
և բացում է նոր, գեղագիր երկինք`
մարգարեների, նահատակների,
այգին` ողողված լուսավոր անձրևով անեզրության:
Գմբեթավոր նավը մեծանում է, որպես անափ ծովը Սուրբ Ստեֆանի,
լուսարձակում են թափանցիկ թիակները,
և հնչում են ձայները աներևույթ նավաստիների:
Սպիտակ, կանաչ, դեղին, մանուշակագույն,
կարմիր, այնքա՛ն հրաշագեղ, և այս հայացքը երկնքի`
կիսազգեստները, և քաղաքները, և ծածկոցները լուսավորող…
նա խոցում է շրջանը կենդանակերպի`
ցողված աստղային ալյուրով ցավի:
Աչքերը լսում են երաժշտությունը արևի,
նա նորից ու նորից իր քնարն է վերցնում
և նորից ու նորից արարում մարդու համար:
Քարացած ժամանակը թափվող ջրի`
օ՜, թափանցիկությո՜ւն բոցավառվող մեղուների.
ծաղկափոշով է լցված քամին` նավերը քշող,
և ամեն նոր արշալույսի հետ,
արդեն շա՜տ վաղ ժամանակներից,
աճում ու աճում է պարսը մեղուների.
նույն ծաղիկները, նույն մեղուները:
Եվ վարարումը լույսի
ավերում է ծանրությունը երկրային ժամանակի,
խեղդում է ծարավը դառը սպասումի:
Մարդի՛կ, խոնարհաբար իջեցրած աչքերով,
երեխա թե հանցագործ,
մտե՛ք անկեղծության ազատ տարածքները:
Զմայլանքից կուրացնող են թևերը հրեշտակների,
լո՛ւյսը դրախտի:
Թող տարեցները իմանան
անառակության մասին և անմեղության մասին:
Թող մանուկը հարցնի
իր շուրջը կատարվողի մասին:
Թող դեռահասները նայեն
Սալոմեին պարող:
Լույսը կբացատրի պատկերվածը,
ցույց կտա`
ինչպես է ստեղծվում ծաղիկը և պսակը լույսի,
ինչպես է հարթ մակերևույթը
պահպանում կերպարը իր` ճակատագիրը իր:
Խորհրդավորը միացնում է, ինչպես ձայները` երգչախմբում,
մեղանչո՛ւմը, և՛ պատիժը, և՛ կյանքը, և՛ մահը
գալիս են հանգստին տեսակցության:
Օ՜, խորհրդավո՜ր գորգ,
օ՜, մոգակա՜ն ճակատագրեր … ինչպես փակել աչքերը,
և բացել` Հորդանանի ափին և տեսնել`
ժանգոտվում են բանալիները ՏԱՆ,
ուր չկան Հովիվը և Աղավնին:
Խորհրդավորը դասդասում է քաոսը.
հավատա՛ և սպասի՛ր: Դու կտեսնես, կլսես, կզգաս`
ինչպես է հոսում արյունը` լուսավառված աստղաբույլերով:
Ահա Սուրբ Հակոբը, ահա Հովսեփը, ահա Կոնստանդինը.
նրանք թողեցին իրենց ապակե կացարանը:
Ահա Սուրբ Մարիամ Եգիպտացին, որ լքում է խորանը,
և դաշտերը, խոհանոցները, միջանցքները հեղեղում է
պատմությունը նրա ճակատագրի,
նա անցնում է փողոցներով, ինչպես նախկինում,
և կրկին հնազանդ առյուծը օգնում է նրան դիմանալ
եզրին գերեզմանի:
Ահա Սուրբ Հակոբը, ահա Հովսեփը, ահա Կոստանդինը
և Մարիամ Մագթաղինացին` ծածկված
իր արցունքների մազերով,
Մարթան տխուր է ընթրիքի ժամանակ Ուսուցչի,
Եվ Սալոմեն պարող`
որպես բոցե լեզուներ`
պարի կարմիր հագուստներով:
Ընտրի՛ր պատկերը քո.
Ահա սուրբը, ահա դատավորը, հերետիկոսը,
նահատակը և դահիճը,
և անառակ որդին` տանից հեռացող,
թևին` բազե:
Վերցրո՛ւ քարտեզը քո,
գնա՛ կյանքի միջով:
2
Մարդկային հասակի բարձրությամբ, դեմառդեմ`
թույլատրելով դիտել իրեն,
գնում են ընծայաբերները` հյուսները, դարբինները,
հացթուխները, մորթեգործները, ոսկերիչները,
կաշվեգործները և քարտաշները` լծված քարին,
և սամարացի-ջրկիրները լուսնային գիշերներ են փոխանակում մետաղադրամով:
Սակայն վեր, ավելի վեր` դեպի ԽՈՐՀՐԴԱՎՈՐԸ,
ՀՈԳԻՆ հեզորեն
ճանապարհ է որոնում,
գայլից, ավազակից ու անառակից
մեզ բարձրացնող գիշերային ճանապարհ
դեպի ճգնավորի խուցը սարերում, և երկինքը
դառնում է թիկնոցը Սուրբ Մարտինի`
և ծածկում է նրան, ով մրսել է և մերկ է:
Վեր, ավելի վեր, դեպի գրերը խորհրդավոր…
Օ՜, սնափա՛ռ մարդուկներ, հավերժ եք դուք,
ձեր փառքի մեջ, ձեր սիրո մեջ և ձեր տանջանքների,
ճշմարիտ ճանապարհի սրբեր,
հավերժական բառեր բարբառող մարգարեներ,
բարձր աշտարակներ,
ինչպես ծաղիկ`
աշխարհի կենտրոնում խնամքով սեպված,
որքա՜ն զարմանք մանկական, որքա՜ն հավատ:
Վիտրաժները բացվում են նրա առաջ,
ով եկել է խաղաղության ու երջանկության համար:
Ինչպես մի երեխան մյուսին`
խնդրողին տրվում է մարգարեությունը Աստվածաշնչի,
սպիտակ քարեր են նվիրում նրան
և աստղը առավոտյան,
և երկրագունդը` մարդկանցով,
և ակվարիումը` ձկներով,
և ողջ բազմերանգությունը երազի:
Մարդը ելնում է եկեղեցուց.
նրան պաշարում են սովը, հարկերը,
տանջանքի նետերը,
հուսալքությունը անսահման:
Կենտրոնում, սակայն, մնում է տաճարը,
և արևը կրծում է նրա հասած խնձորը:

Բանաստեղծությունների թարգմանությունը՝ Նաիրա Համբարձումյանի


Գտել են Հռոմեական կայսեր հսկա արձանի կորած մատը

Ամեն-ամեն ինչ Դերենիկ Դեմիրճյանի մասին…

Հանուն Արցախի. ռուս բանաստեղծուհին օգնում է պատերազմից տուժած ընտանիքին

Գրողներ, որոնք չեն սիրել իրենց ստեղծագործությունները

Զրույց «Այն եզդի կնոջ ճամպրուկը» գրքի հեղինակ Թերեզա Ամրյանի հետ

Ես Հովիկ Աֆյանն եմ․․․

Ես Լևոն Նեսն եմ․․․

Փարիզը մենակ մնալ չի կարողանում․․․ Ծով alizé Բանուչյան [ֆոտոշարք]

Ստենդալ

Սերվանտես

Աղասի Այվազյան. գրականություն և ոչ միայն

Ռեմբրանտ. հանճարի կործանումը

5 վայր, որ պետք է գնաս, եթե գրող ես [մուսայի հետևից]

5 հայտնի #ԳրքաՍրճարան, որ պետք է այցելել [աշխարհ]

Վրացական կինեմատոգրաֆի լավագույն 5 ֆիլմերը [մաս 1]

«Notre Dame»-ի նոր տեսքի 7 տարբերակ