Այն, ինչ պետք է իմանալ խենթ հանճար Պեդրո Ալմոդովարի մասին - VNews
    • Մշակույթ Vnews

      Մշակութային նորություններ Հայաստանից և աշխարհից

Այն, ինչ պետք է իմանալ խենթ հանճար Պեդրո Ալմոդովարի մասին

Նրա ձեռագիրը չես շփոթի ոչ մի ռեժիսորի ձեռագրի հետ, նա սիրում է տաք գույներ, և համեմում իր ֆիլմերը դրանցով: Նա խենթ է, շատ խենթ, երբեմն…ոչ՝ միշտ ապշեցնող և այնքա՜ն, այնքա՜ն սիրելի…

Այսօր խոսքը գնալու է իսպանացի վարպետ Պեդրո Ալմոդովարի մասին…

1. Պեդրո Ալմոդովար Կաբալլերոն ծնվել է 1949 թ.Կալսադա դե Կալատրավա քաղաքի, Կաստիլիա-Լա Մանչա համայնքում, Իսպանիա:
Մինչև 8 տարեկանը տղան ընտանիքի հետ ապրել է այդտեղ, իսկ ավելի ուշ Ալմադովարների ընտանիքը տեղափոխվում է Իսպանիայի հարավ-արևմուտք:

2. Ալմոդովարի ծնողները հավատացյալներ էին, և փորձում էին որդու մեջ էլ հավատ սերմանել, բայց…

Տղայի ընտանքիը միշտ ֆինանսական լուրջ խնդիրներ է ունեցել, այդ իսկ պատճառով փոքրիկ Պեդրոն ստիպված սովորում էր միաժամանակ երկու կաթոլիկ դպրոցներում, այսինքն՝ անվճար կրթություն էր ստանում: Տղան, սակայն, այդպես էլ չի արդարացնում ծնողների հույսերը. Պեդրոյի՝ կյանքի մասին պատկերացումները ամբողջովին տարբերվում էին ծնողների հայացքներից:

 

Կաթոլիկ դպրոցում ինձ հետ սարսափելի բաներ էին կատարվում: Ինձ թվում է՝ դուք հասկացաք, թե ինչի մասին է խոսքը: Այդ ամենի մեղավորները քահանաներն էին: Նման բաներ, իհարկե աշակերտների միջև էլ էր տեղի ունենում, բայց միայն փոխադարձ համաձայնությամբ: Կարծում եմ՝ սեքսը պետք է բացահայտել բնականորեն, այլ ոչ թե պատահաբար և հարկադրաբար: Այդ ամենից հետո երեք տարի վախենում էի մենակ մնալ:

 

3. 16-ամյա Պեդրոն թողնում է հայրական տունը և ուղևորվում Մադրիդ: Գրպանում նա ոչ մի գրոշ չուներ, բայց նրա սրտում բնակվում էր հույսը և Ալմոդովարը վստահ էր, որ կկարողանա դուրս գալ այդ ճահճից:

Տղան դժվարությամբ էր ծայրը ծայրին հասցնում…

Նա զբաղվում էր պիցցայի առաքմամբ, սրճարանում մատուցող իսկ այնուհետև՝ թղթի թափոնների գործարանում էր աշխատում: Ի զարմանս իրեն Ալմոդովարին հաջողվում է «Տելեֆոնիկա» ընկերությունում աշխատանք գտնել, որը և՛ նրա սրտով էր, և՛ աշխատավարձն էր բարձր: Արդյունքում նա այդ ընկերությունում անց է կացնում 12 տարի և այդ ընթացքում, օգտվելով առիթից, ծանոթանում նորագույն տեխնոլոգիաներին և բացահայտում նոր հնարավորություններ:

Հենց այստեղ էլ ձևավորվում է Ալմոդովարի՝ կինոյի հանդեպ սերը, որը գնալով ուժգնանում էր:

Դու կարող ես կինեմատոգրաֆ սովորել, սակայն ուրիշներին սովորեցնելը հնարավոր չէ: Կինոյում քիչ, շատ քիչ կանոններ կան, որոնք կարող ես յուրացնել: Մնացածը քո հայացքն է այն պատմության վերաբերյալ, որը պատմում ես:

 

4. Կինոյից զատ Պեդրոն հետաքրքրվում էր նաև երաժշտությամբ և պատմություններ էր գրում, որոնք տպագրվում էին տարբեր ալմանախներում:

5. Մի օր Ալմոդովարը թատրոն է այցելում: Այս նոր ու չբացահայտված ոլորտն այնքան է գերում նրան, որ նա չի կարողանում մտածել ոչ մի այլ բանի մասին: Նա ընդունվում է “Los Goliardos” թատերական խմբակ, և սկսում դերասանությամբ զբաղվում:

Զարմանում եմ՝ ինչպես  է ստացվել, որ ֆիլմեր եմ նկարահանում: Ես ծնվել եմ սխալ ժամանակ, սխալ վայրում և սխալ ընտանիքում: Դա նույնն է, որ ծնվեի Ճապոնիայում և ուզենայի ցլամարտիկ դառնալ:

6. Քայլ առ քայլ նա մոտենում էր իր երազանքին: «Տելեֆոնիկայի» աշխատանքը թույլ է տալիս Ալմոդովարին գնել իր առաջին տեսախցիկը, իսկ թատրոնում ձեռք բերած կապերի շնորհիվ նա նկարահանում է իր առաջին կարճամետրաժ ֆիլմը, որով էլ մեկնարկում է խենթ հանճարի խենթ կարիերան:

1974 թ. Ալմոդովարը հանրության դատին է հանձնում իր առաջին՝ «Երկու անբարոյականները, կամ սիրո պատմություն, որը վերջանում է հարսանիքով» (“Dos putas, o historia de amor que termina en boda”) ֆիլմը: 

1980 թ. էկրաններ է բարձրանում Ալմոդովարի առաջին լիամետրաժ «Պեպին, Լյուսին, Բոմը և մյուս աղջիկները» (“Pepi, Luci, Bom y otras chicas del montón”) ֆիլմը:

Այն մի աղջկա մասին է, որը պատրաստվում է վրեժ լուծել այն ոստիկանից, որը նրան բռնաբարել է:

Ֆիլմի նկարահանումների հարցում Ալմոդովարին մեծ օգնություն ցուցաբերեցին ընկերները, որոնք վստահ էին, որ Պեդրոն հաջողության  է հասնելու և չսխալվեցին…

Նկարահանումներն իրականացվում էին հանգստյան օրերին, քանի որ մյուս օրերին Պեդրոն աշխատում էր, շատ էր աշխատում: Իրականում նա ոչ մի ակնկալիք էլ չուներ այս ֆիլմից և հաճելիորեն զարմացավ, երբ այն  քննարկումների մեծ ալիք բարձրացրեց:

7. Աղմկահարույց ռեժիսորի մասին գիտեին բոլորը: Նրան սիրում էին, բայց միևնույն ժամանակ քննադատում, սակայն երբեք, երբեք կասկածի տակ չէին դնում նրա տաղանդը: 1980-ականների կեսերին Ալմոդովարի կարիերան արագ տեմպերով վերելք է ապրում:

 

Մայրս չի դիտում ֆիլմերս: Նա կմեռներ, եթե դիտեր դրանք: Բացի դա նա չի գիտակցում, որ ես հայտնի ռեժիսոր եմ, քանի որ միշտ փող չունեմ: Նրա համար ես միայն այն ժամանակ եմ ինձանից ինչ-որ բան ներկայացնում, երբ ինձ ցույց են տալիս հեռուստացույցով:

 

1984, 1986 և 1986 թթ. էկրաններ են բարձրանում համապատասխանաբար «Ինչի՞ համար է սա ինձ» (“¿Qué he hecho yo para merecer esto?” ), «Մատադոր» (“Matador”) և  «Ցանկության օրենք» (“La ley del deseo“) ֆիլմերը: Առաջինը New York Times-ն անվանել է «հիանալի սև կատակերգություն» և «փոքրիկ գլուխգործոց»:

8. 1985 թ. Ալմոդովարը եղբոր հետ հիմնում է “El Deseo” պրոդյուսերական ընկերությունը, որի օգնությամբ էլ 1986 թ. ծնունդ է տալիս իր նոր՝ «Ցանկության օրենք» (“La ley del deseo“) ֆիլմին:

Մի որոշ ժամանակ անց ընկերությունն իր գործունեությամբ մեծ գումարներ է վաստակում:

9. Համաշխարհային ճանաչում, սակայն Պեդրոն ձեռք է բերում միայն «Կանայք նյարդային պոռթկման եզրին» (“Mujeres al borde de un ataque de ‘nervios”) ֆիլմից հետո, որը 1989 թ. արժանացավ Գոյա մրցանակի՝ «Լավագույն ֆիլմ», «Լավագույն սցենար» և «Լավագույն մոնտաժ» անվանակարգերում և սրանով վարպետի մրցանակները չսահմանափակվեցին…

Ֆիլմը նոմինացվեց նաև Օսկարի: Գլխավոր հերոսներից մեկին մարմնավորում էր վարպետի սիրելի Անտոնիո Բանդերասը, որի հետ նա ավելի ուշ շարունակում է համագործակցել:

 

Կինոն իրականում ոչինչ էլ չի որոշում: Կինոն սեքսի նման է՝ այն քեզ վաղամեռիկ երջանկության է արժանացնում:

 

10. 1999 թ. էկրաններ է բարձրանում ռեժիսորի «Ամեն ինչ մորս մասին» (“Todo sobre mi madre”) ֆիլմը, որն արժանանում է Օսկարի՝ «Լավագույն օտարալեզու ֆիլմ» անվանակարգում, ինչպես նաև «Ոսկե գլոբուսի»:

2002 թ. Ալմոդովարի բազմաթիվ մրցանակներին ավելացավ ևս մեկը՝ «Խոսիր նրա հետ» (“Hable con ella”) ֆիլմն արժանանում է Օսկարի՝ «Լավագույն սցենար» անվանակարգում:

11. Իսպանական Կինոակադեմիան չէր կարող համակերպվել Ալմոդովարի հաջողությունների հետ, և երբ 2004 թ. էկրաններ է բարձրանում ռեժիսորի հերթական գլուխգործոցը՝  «Վատ դաստիարակություն» (“La mala educación”) ֆիլմը, նրան կանխամտածված ոչ մի մրցանակ չեն տալիս: Հպարտ Պեդրոն դուրս է գալիս Ակադեմիայի կազմից:

12. 2005 թ. էկրաններ է բարձրանում «Բառերի գաղտնի կյանքը» (“The Secret Life of Words”) ֆիլմը, որի պրոդյուսերը Պեդրո Ալմոդովարն է:

…իսկ մեկ տարի անց՝ 2006 թ. վարպետը հանրության դատին է հանձնում իր նոր՝ «Վերադարձ» (“Volver”) ֆիլմը՝ Պենելոպե Քրուզի մասնակցությամբ:
Ի դեպ Պենելոպեն Պեդրոյի ամենասիրելի դերասանուհիներից մեկն է, ավելի ճիշտ կլինի ասել՝ մուսան, որի հետ վարպետը բազմիցս համագործակցել է և կշարունակի համագործակցել:

Հարցազրույցներից մեկի ժամանակ Պեդրոն խոստովանել է, որ Քրուզը միակ կինն է, որից նա մեծ հաճույքով երեխա կունենար: Դերասանուհին այս առիթով մեկ անգամ հանդես է եկել հայտարարությամբ, ասելով, որ նրան և մաեստրոյին կապում են շատ ջերմ և ընկերական հարաբերությունները, և նրանք երբեք էլ սիրավեպ չեն ունեցել:

Սերն իմ մեջ արթնացնում է վատագույն կողմերս: Սիրահարված ժամանակ ես կորցնում եմ հումորիս զգացումը:

Պենելոպայից զատ Ալմոդովարը շատ է սիրում աշխատել Անտոնիո Բանդերասի և Խավիեր Բարդեմի հետ:

Ի դեպ Պեդրոն կանխամտածված է իր ֆիլմերի համար ընտրում միայն իսպանացի դերասան-դերասանուհիների:

13. 2011 թ. Ալմոդովարը հանրության դատին է հանձնում իր հերթական շոկային՝«Մաշկը, որի մեջ ես ապրում եմ»  (“La piel que habito“) ֆիլմը՝ Անտոնիո Բանդերասի և Ելենա Անայայի մասնակցությամբ:

Այն վիրաբույժի մասին է, որը բացահայտել է մաշկի ստեղծման գաղտնիքը և այժմ փորձարկում է այն:

2012 թ. ֆիլմն արժանացել է Սատուրն մրցանակի՝«Լավագույն օտարալեզու ֆիլմ» անվանակարգում:

14. Ավելի ուշ՝ 2013 թ. Պեդրոն նկարահանում է «Ես շատ գրգռված եմ» (“Los amantes pasajeros”) ֆիլմը, որը չնայած տարօրինակ անվանմանը ինքնաթիռի վթարի մասին է:

2016 թ. էկրաններ է բարձրանում վարպետի «Ջուլիետա» (“Julieta”) ֆիլմը, որն առաջադրվում է «Ոսկե արմավենու»: Գլխավոր հերոսուհին՝ Էմմա Սուարեսն արժանանում է Գոյա մրցանակի՝ «Լավագույն դերասանուհի» անվանակարգում:

Ջուլիետայի աղջիկը տարօրինակ կերպով անհետանում է: Ի՞նչ անել, ինչպե՞ս գտնել դստերը: Ջուլիետան վերադառնում է Մադրիդ, որտեղ և փորձում է գտնել իր բոլոր հարցերի պատասխանները, բայց…
Խճճված ինքն իր և արտաքին աշխարհի մեջ՝ մայրը փորձում է հասկանալ, թե ինչ սխալ է թույլ տվել, որ աղջիկն այդքան հեշտությամբ լքել է իրեն: Անցյալի ուրվականները կայցելեն Ջուլիետային և հանգիստ չեն տա:

15. Շատ ռեժիսորների պես Պեդրոն ևս սիրում է որպես կամեո հայտնվել իր ֆիլմերում: Օրինակ ռեժիսորին կարելի է տեսնել «Վատ դաստիարակության» և «Մատադոր» ֆիլմերի մեջ:

16. Ալմոդովարը չի թաքցնում իր սեռական կողմնորոշվածությունը, ավելին՝ նա բացահայտ խոսում է դրա մասին: Թեպետ ռեժիսորը դեռ 80-ականներին է խոստովանել, որ տղամարդկանց է նախընտրում, այնուամենայնիվ, ոչ ոք չի կարող ասել՝ ում հետ է նա սիրավեպեր ունեցել և ով է նրա կողքին այսօր:
Պեդրոն չի սիրում նաև սոցիալական ցանցերը և դեմ է դրանցում տիրող ակտիվությանը:

Գաղտնիքները հարստացնում են կյանքդ, դրանք կարող են օգնել քեզ աշխատանքումդ, բայց երբեմն պատահում է, որ դրանք խեղդում են քեզ ներսից: Դու կարող ես չխոսել սեռական կողմնորոշվածությանդ մասին, բայց դու պետք է գիտակցես դա:

17. Այս տարի Կաննի 72-րդ կինոփառատոնի շրջանակում Ալմոդովարը ցուցադրեց իր վերջին ոչ պակաս աղմկահարույց «Ցավ և փառք» (“Dolor y gloria”) ֆիլմը: Գլխավոր դերում վարպետի հավատարիմ ընկեր և սիրելի դերասան Անտոնիո Բանդերասն է, որը ճանաչվեց «Լավագույն դերասան»:
Բանդերասի հերոսը կինոռեժիսոր է, որի կյանքում խորը ճգնաժամային շրջան է, և որն անդադար հետ է նայում՝ մտովի տեղափոխվելով մանկություն և հիշելով իր անցած գնացած ուղին, որը նրան բերեց այնտեղ, որտեղ նա այսօր է: Մոր հանդեպ ջերմ զգացմունքները, բաժանումը, ցավը, հաջողության ձգտումները, որոնք ստիպեցին հերոսին բռնել պանդխտության ուղին, երջանկության որոնումները՝ այս հիշողությունները հանգիստ չեն տալիս նրան: Դրանք, իհարկե, հաճելի են, բայց միևնույն ժամանակ՝ ցավալի, այնքա՜ն ցավալի…
«Ցավով և փառքով» վարպետն ավարտում է իր կյանքի որոշ դրվագները մերկացնող եռագրությունը, որը մեկնարկել էր «Ցանկության օրենք» ֆիլմով, որին հաջորդում է «Վատ դաստիարակությունը», և որը եզրափակվում է «Ցավով և փառքով»:
Հունիսի 12-ից ֆիլմը կարող եք դիտել Սինեմա Սթարում:


Կինոքննադատները խորհուրդ են տալիս. [Ղազախստանից Օլեգ Բորեցկին]

Ինչ դիտել տանը. Քեյթ Բլանշեթի սիրելի ֆիլմերից 5-ը

Պեդրո Ալմոդովարը կիսվում է ֆիլմերով, որոնք նայում է ինքնամեկուսացման մեջ

Ալմոդովարից բացի. իսպանական կինոյի կարևորագույն 5 ֆիլմ

Գարնանա-ամառային կինոզբոսանք կարանտինի օրերին

Լավ ֆիլմեր, որոնց մասին ոչ ոք չի խոսում. «Փամփուշտներ Բրոդվեյի վրայով»

«Մակաբույծները» սերիալի տեսքով…

Օսկարակիր Հոակին Ֆենիքսի ելույթը

Օսկար 2020

Օսկարին ընդառաջ. 10 հետաքրքիր փաստ մրցանակաբաշխության մասին

«Օսկար»-ի ամենաքննարկվող ֆիլմերը…

2019-ի լավագույն ֆիլմերն՝ ըստ КиноПоиск-ի

Օսկարին ընդառաջ

Քանի՞ անվանակրգում Joker-ն «Օսկարի» կառաջադրվի

21-րդ դարի աստղերը հայտնի կտավների հերոսներ են դարձել

Պեդրո Ալմոդովարին «Ոսկե առյուծ» կշնորհեն