Ֆրանցիսկո Գոյա. «Սատուրնը որդուն հոշոտելիս» - VNews
    • Մշակույթ Vnews

      Մշակութային նորություններ Հայաստանից և աշխարհից

Ֆրանցիսկո Գոյա. «Սատուրնը որդուն հոշոտելիս»

1785-1820 թվականների իսպանական նկարչության ամենաառաջավոր նկարիչներից մեկը՝ Ֆրանցիսկո Գոյան, 1819-23 թվականներին զբաղված էր իր ամենահայտնի նկարներից մեկը նկարելով: «Սատուրնը որդուն հոշոտելիս»… այսպես է վերնագրված իսպանական բարոկկո ոճի այս նկարչի կյանք տված հայտնի գործը:

Նկարը համարվում է Գոյայի ամենասարսափելի, դաժան ու անմոռանալի աշխատանքներից մեկը: Այն պատկանում է նկարչի, այսպես ասած, “Սև նկարներ» շարքին: Այս շարքում ընդգրկված գործերը հեղինակը նկարել է անմիջապես իր՝ “Quinta del Sordo” անունը կրող ագարակատան գաջե պատերին:

Սկզբում նա պատերը ավելի դրական ու ոգևորող նկարներով է պատել, բայց ժամանակի ընթացքում վերափոխել է դրանք՝ նկարելով ավելի ահարկու ու դաժան պատկերներ, որոնք անկասկած արտացոլում են իր աճող դեպրեսիան ու շիզոֆրենիան, ինչպես նաև վախն իր սեփական մահից: Գոյան երբևէ չի խոսել կամ գրել «Սև նկարներ» շարքի մասին, ոչ էլ անվանում է տվել այդտեղ ընդգրկված նկարներին: Դրանց անվանումներ են տվել այլ մարդիկ՝ նկարչի մահվանից տարիներ անց: Ավելին, այդ պատկերները 50 տարուց ավելի մնացել են պատի վրա, ու միայն 1874թ.-ին են «վերածվել» կտավների:

«Սատուրնը որդուն հոշոտելիս» նկարը պատմական գործ է, որը ներկայացնում է Հռոմեական աստված Սատուրնին, որը, տարվելով այն մարգարեությամբ, թե իր տղաներից մեկն իրեն գահընկեց է անելու, ուտում է իր նորածին տղաներին: 6 տղաների մայրը կարողանում է թաքցնել փոքր տղային՝ Յուպիտերին, որը հետո իսկապես գահընկեց է անում հորը:

Փիթեր Փոլ Ռուբենսի 1636թ.-ին ստեղծած «Սատուրնը որդուն հոշոտելիս» նկարից ենթադրաբար ոգեշնչված Գոյան, այս պատկերը նկարել է այնպիսի գույներով ու կենդանությամբ, որ այն դարձել է սարսափելիորեն յուրահատուկ մի գործ:

Փիթեր Փոլ Ռուբենս, «Սատուրնը որդուն հոշոտելիս». 1636

Իրականում, Սատուրն այստեղ մեկնաբանվում է որպես մի կատաղի խելագար, որը մթության մեջ չի կարողանում կառավարել իր մահացու արարքները: Սատուրնի ամբողջական մերկությունը, չսափրված մորուքն ու երկար մազերը, չռած աչքերն ու ագրեսիվ շարժումները  հիստերիկ խելագարություն են բնութագրում:

Իհարկե կան բաներ, որոնք այս արվեստի գործում դեռ պարզ չեն: Օրինակ մարդու կառուցվածքը, որին հոշոտում է Սատուրնը, նման չէ տղայի ու ոչ էլ երեխայի կառուցվածքի: Այստեղից կասկած է առաջանում, որ նկարիչը, հնարավոր է, պատկերել է Սատուրնին իր աղջիկներից մեկին ուտելիս: Եթե այս վարկածը ճիշտ է, ապա ի՞նչ է սա նշանակում: Հնարավո՞ր  է արդյոք, որ Սատուրնը ինչ-որ մեկին է խորհրդանշում:

Շատերը հավատացած են, որ Սատուրնը նկարում խորհրդանշում է իսպանական կառավարությանը, որը հոշոտում է իր սեփական բնակիչներին, մի մասն էլ կարծում է, որ այն ֆրանսիական հեղափոխությունն է խորհրդանշում ու նույնիսկ Նապոլեոնին:

Գոյան ինքը ոչ մի հուշում չի թողել ճիշտ պատասխանը գտնելու համար: Նա 1823թ.-ին իր երիտասարդ տնային տնտեսուհու հետ տեղափոխվել է Բորդոն, որտեղ 5 տարի անց մահացել է:

Ֆրանցիսկո Գոյա


Սարյանն ու Հրաչյա Ներսիսյանը. մի դիմանկարի պատմություն

Մի նկարի պատմություն

Հայ զինվորը ադրբեջանցի տատիկի գրկում… մի լուսանկարի պատմություն

«Թայմ Սքուերի համբույր» կամ «Անվերապահ կապիտուլյացիա»

«Կնոջ դիմանկարը». մի կտավի պատմություն

Լորենի հայացքն ու Մենսֆիլդի կրծքերը

Մի գլուխգործոցի պատմություն. The Madonna of Port Lligat

Դա Վինչի՝ «Կզաքիսով տիկինը». Գաղտնիքներն ու ճանապարհորդությունները

Պիկասո՝ «Գեռնիկա». Պատմական ենթատեքստն ու բացատրությունը

Ռուբենս՝ «Ապստամբ հրեշտակների ընկնելը». Կտավ, որը փորձեցին ոչնչացնել

Սելֆի, որի արդյունքում վնասվել են Դալիի և Գոյայի կտավները

Ֆրիդա Կալո՝ «Երկու Ֆրիդաները». Իրական ու երևակայական Ֆրիդաները

«Դանտեն և Վերգիլիոսը դժախքում». 7 մահացու մեղքերը

Մի լուսանկարի պատմություն. Կոշիկները Դանուբի ափին

Կարավաջո՝ «Մեդուզա». Հունական դիցաբանության հրեշը կտավի վրա

Վան Գոգի կտավների մոտիվներով Vans-ը հավաքածու կթողարկի