Մի՞թե Ղարաբաղ նշանակում է «սև այգի»... - VNews

Մի՞թե Ղարաբաղ նշանակում է «սև այգի»…

hhhhhhhhhhh min - Մի՞թե Ղարաբաղ նշանակում է «սև այգի»...

«Ղարաբաղ» տեղանունը հստակ ստուգաբանություն չունի։ Ըստ մեկ ստուգաբանության՝ թարգմանվում է որպես՝ «Սև այգի»։ Ըստ երկորրդ ստուգաբանության՝ «բաղ» արմատով բազմաթիվ տեղանուններ գոյություն ունեին Սյունիքում, Արցախում, Գանձակում և այլուր։ Եվ «Ղարաբաղը» «Բաղաբերդ» տեղանվան պարզ ու սովորական թարգմանությունն է։ «Ղարաբաղի» առաջին՝ «ղարա» մասը հայերեն «բերդ» բառի թարգմանությունն է՝ լ-ր հնչյունափոխությամբ։ Ինչպես օրինակ, Կալա-կարա՝ Կալա, Կալաքենդ (Բերդաշեն), իսկ պաշտոնական փաստաթղթերում՝ Կարաքենդ։ Տեղանվան երկրորդ՝ «բաղ» մասը օտար նվաճողների կողմից չի թարգմանվել։ Այսպիսով՝ Ղարաբաղը Բաղաբերդ տեղանվան քմահաճ թարգմանությունն է։ Հայերենում «Արցախ» և «Լեռնային Ղարաբաղ» տերմիններն օգտագործվում են որպես հոմանիշներ:

Մի՞թե Ղարաբաղ նշանակում է «սև այգի»…

Համաձայնեք, որ կասկածելի է հնչում. արցախյան հրաշագեղ բնաշխարհը ինչպե՞ս կարելի է անվանել սև այգի… Գոյություն ունի «Ղարաբաղ» բառը լեզվաբանական վերլուծության մեկ այլ բանաձև.

(թրք.)kara/(ադրբ.)qara (գարա)+bağ (բաղ, նշ.՝ այգի):

Առաջին արմատը՝ qara-ն, թյուրքական լեզուներում, այդ թվում՝ ադրբեջաներենում ունի մի քանի նշանակություն՝ «սև», «մեծ», «խիտ», «մուգ»: Ու թեև առօրյա խոսակցական լեզվում առավելապես գործածվում է «սև» իմաստով, սակայն տեղանունների դեպքում qara-ն հաճախ նշանակում է «մեծ»։ Հետևաբար՝ «Ղարաբաղ» բառը ստուգաբանելիս ճիշտ է առաջին բաղադրիչը թարգմանել «Մեծ»և ոչ թե «սև»:

Ղարաբաղի առաջին հիշատակությունները…

Պարսիկ պատմիչ Համդալլահ Ղազվինին, պատմելով 1334-1344 թվականների դեպքերը, նշում է «Առանի Ղարաբաղ» կամ «Առան-Ղարաբաղ» անվանումը։ Առանի ու Ղարաբաղի այս նույնացումից ենթադրվում է, որ սկզբնապես Ղարաբաղ է կոչվել նախկինում Առան անվամբ հայտնի ամբողջ հայ Աղվանքը` Կուրի աջափնյակը: 13-14-րդ դարերի վրացական ժամանակագրությունում վկայվում է, որ Ղարաբաղը գործածական է դարձել հենց այդ ժամանակներում: Ղարաբաղը հիշատակող առաջին հայ հեղինակը Թովմա Մեծոփեցին է, որի տեղեկության համաձայն Ղարաբաղի մեջ է մտել նաև Ուտիքը: Ղարաբաղ անվան առայժմ հայտնի առաջին բացատրությունը կամ հայերեն տարբերակը հիշատակում է 16-17-րդ դարերի տեղացի պատմիչ Հովհանիսիկ Ծարեցին, որը նույնպես Ղարաբաղին համազոր գործածում է «Սև այգի» բառացի թարգմանությունը։

 


Հանուն Արցախի. ռուս բանաստեղծուհին օգնում է պատերազմից տուժած ընտանիքին

Ադրբեջանցիները պահանջում են ապամոնտաժել Գարեգին Նժդեհի արձանը

«Գանձերս խզարում են». Սոս Էլբակյան

«Իմ Արցախ». արցախցի երգիչ Միշան, Սեմյոն Պեգովն ու Տիմոֆեյ Երմակովը համատեղ երգ են ձայնագրել

Դեկտեմբերի 31-ին Ստեփանակերտում և Երևանում երկինքը կլուսավորվի օդապարուկներով

«Թևերդ բաց, լայն թևերդ ու զավակիս հով արա». Կարին Տոնոյան

Գևորգ Արշակյան. Ֆանտաստիկ մարդ

Արցախի հանրային ռադիոն՝ պատերազմի օրերին ու պատերազմից հետո [Պատմում է Անի Մինասյանը]

Մանե Թանդիլյան. ՓԱՍՏԵՐ

Արցախի տաք ջրերը. Ջերմաջուր

Նա պիտի էրթար. նարինե Դովլաթյան [ՆՈՐ ԵՐԳ]

Մոնթեի ազատագրած Քարվաճառը

Մարիո Ստեֆանո Պիետրոդարկին  Արցախին նվիրված ստեղծագործություն է կատարել

Մարաղա գյուղի ողբերգական պատմությունը

Կորցրած Շուշին. WarGonzo թիմը հրապարակել է Ղազանչեցոցի 3D համայնապատկերը

«Մերօրյա հերոսները». Անդրանիկ Գրիգորյան