Բաժիններ

ԼՐԱՑՈՒՑԻՉ

    • ՍՊՈՐՏ

90 տարի առաջ այս օրը հիմնադրվեց Օպերայի և բալետի ազգային ակադեմիական թատրոնը

Ամեն ինչ սկսվեց Կենտգործկոմի որոշումից

1926 թ. հունվարին Կենտգործկոմը որոշում է Երևանում կառուցել Ժողտուն` թատերական դահլիճով, քաղաքի պահանջներին համապատասխան տեղերի քանակով։ Նախագծի կատարումը և շինարարության ղեկավարությունը հանձնարարվում է Ալեքսանդր Թամանյանին։

Ժողտան ոճը պետք է լիներ մոնումենտալ և համապատասխաներ Հայաստանի բնությանը և ժողովրդական արվեստին։

Սկսելով Ժողտան նախագիծը և այն շարունակաբար կատարելագործելով` Թամանյանը ձգտել է իրականացնել բոլոր նորագույն պահանջները բավարարող թատրոն, նաև մայրաքաղաքին համապատասխանող և՛ բովանդակությամբ, և՛ ճարտարապետական լուծումով։ Ըստ ծրագրի` համալիրը պետք է ներառեր ժողտանն անհրաժեշտ բոլոր տարածությունները՝ թատրոն 1200 հանդիսատեսի համար, համերգային սրահ, լսարաններ, գրադարան ընթերցարանով, ցուցասրահներ, խմբային պարապմունքների սենյակներ, բուֆետ։


Ալեքսանդր Թամանյան


Ինչպե՞ս որոշվեց շենքի տեղն ու դիրքը

Ժողտան կառուցման տեղը որոշված էր Երևանի գլխավոր հատակագծով։ Հյուսիսային պողոտայի առանցքով ընկած հողամասը հին Երևանի կառուցապատված թաղամասերից դուրս էր, Ալավերդյան (նախկինում Դոկտորսկայա, այժմ` Թումանյան) փողոցից հյուսիս, այգիների մեջ։ Երևանցիների համար դժվար էր պատկերացնել, որ այդ քաղաքամերձ վայրը դառնալու է ապագա Երևանի հասարակական կենտրոնի մի մասը։

Նախագծմանը զուգահեռ Թամանյանը պետք է լուծեր երեք հարց` կապված շենքի համար նախատեսված հողամասի հետ. սեփականատերերից այգիների օտարումը, Մամռիի ոռոգիչ ջրատարի տեղափոխումը, Գեթսեմանի մատուռի ճակատագիրը։

Հողակտորների օտարումը սկսվում է 1926 թ. նոյեմբերին։ Տարածքով անցնող Մամռիի ջրատարը, որն արդեն վերանվանվել էր Շահումյանի անվան ջրանցք, հեշտությամբ տեղափոխվում է։ Հետագայում (1929 թ.) հին հունի ափին կառուցվում է Թամանյանի միահարկ ճարտարապետական արվեստանոցն` իր օժանդակ սենյակներով։


Շինարարության ընթացքը


Եվ եկավ ամենասպասված պահը..

 

1939 թվականին Ժողտան Ձմեռային դահլիճի շինարարությունն ավարտվում է, այն հանձնվում է օպերային թատրոնին։

Առաջին ներկայացումն Ալեքսանդր Սպենդիարյանի «Ալմաստ» օպերան է, որը բեմադրվել է 1933 թվականի հունվարի 20-ին։

1930-ական թվականների երկրորդ կեսից թատրոնում բեմադրվում են մի շարք հայկական օպերաներ ու բալետներ։ 1939 թվականին թատրոնը մասնակցում է Մոսկվայում կայացած հայ արվեստի և գրականությանը նվիրված միջոցառումներին և պարգևատրվում է Լենինի շքանշանով։ Մոսկվայից վերադառնալով՝ 1940 թվականի հունվարի 12-ին, թատրոնը նոր խաղաշրջանը բացում է Ալեքսանդր Թամանյանի նախագծով կառուցված շենքում՝ «Ալմաստ» օպերայով: 

Տասնամյակներ անց

Տասնամյակների ընթացքում շենքի ներքին հարդարանքը հնացել էր, կորցրել իր փայլը և չէր համապատասխանում արտաքին շքեղ տեսքին։ Բացի այդ, շենքն անավարտ էր և թամանյանական նախագծի մի շարք մտահղացումներ ժամանակին չէին իրականացվել։ Հետագայում` 1978 թվականին, Կարեն Դեմիրճյանի նախաձեռնությամբ սկսվեց օպերայի շենքի վերակառուցումը, որն իրականացվեց Ալեքսանդր Թամանյանի որդու` Գևորգ Թամանյանի գլխավորությամբ։ Հիմնովին վերակառուցվեց օպերայի թատրոնն ու ֆիլհարմոնիայի մեծ դահլիճը:

Ազգային մշակույթի կարևորագույն օջախներից մեկի վերակառուցման աշխատանքները բարձր որակով կատարելու համար շինարարների կոլեկտիվի անդամներն արժանացան ՀԽՍՀ պետական մրցանակի։ Շքեղորեն վերակառուցված թատրոնը վերաբացվեց 1980 թ. նոյեմբերի 28-ին` ՀԽՍՀ կազմավորման 60-ամյակի առթիվ։ 


Ա. Սպենդիարյանի անվան օպերայի և բալետի ազգային ակադեմիական թատրոնի շենքը ԽՍՀՄ 1979 թվականի փոստային նամականիշի վրա


 

Գլխավոր լուսանկարի աղբյուր՝ Armenpress history

Մեզ կարող եք հետևել նաև Telegram-ում
    • Ընթերցեք նաև

Բենզեման՝ Մբապեի որոշման մասին. «Ժամանակը չէ մանրուքների մասին խոսելու. շաբաթ խաղալու ենք ՉԼ-ի եզրափակիչում»

  • 50

Բռնցքամարտի ԵԱ. Համբարձում Հակոբյանը հաղթեց՝ դուրս գալով քառորդ եզրափակիչ

  • 67

VBET ՀՊԼ. «Փյունիկ» - «Արարատ». Մեկնարկային կազմեր

  • 75

Վիկ Դարչինյան. «Այս առաջնությունը մեծ նշանակություն է ունենալու Հայաստանի համար»

  • 179

Փաշիկ Ալավերդյան. «Մեդալներ կլինեն. չեմ կարծում, թե ձեռնունայն կվերադառնանք»

  • 178

Մարսելո. «Ես ցանկանում եմ մնալ «Ռեալում»

  • 316

Սիմոնե Ինձագիի տրանսֆերային ծրագիրը

  • 655

Մարսելինո Գարսիա Տորալը հայտարարեց «Ատլետիկից» հեռանալու մասին

  • 182

Մխիթարյանը վերադարձել է «Ռոմայի» ընդհանուր խմբի մարզումներին (ֆոտո)

  • 578

Կապառոսը 29 ֆուտբոլիստի է հրավիրել Հայաստանի հավաքական

  • 797

Բռնցքամարտի ԵԱ. Մրցակցային երկրորդ օրվա մեկնարկն անհաջող էր Հայաստանի համար

  • 216

«Դժվար է, երբ թիմի լավագույն ֆուտբոլիստներից ես, բայց քիչ ես խաղում». «Փյունիկի» լեգեոների դերի փոփոխությունը

  • 256

Մազրաուին՝ «Բավարիայի» ֆուտբոլիստ (ֆոտո, տեսանյութ)

  • 259

Անչելոտին՝ Մբապեի՝ ՊՍԺ-ի հետ պայմանագիրը երկարաձգելու մասին

  • 452

Սուարես. «Ոսկե գնդակը» միշտ պետք է նա նվաճի»

  • 1034

Նիկո Կովաչը՝ «Վոլֆսբուրգի» գլխավոր մարզիչ

  • 118