Բաժիններ

ԼՐԱՑՈՒՑԻՉ

    • ՍՊՈՐՏ

«Կյանքս նման է անհանգիստ ծովի, որն ալեկոծվում է տխրությունից ու վշտից»… Արշիլ Գորկու ծննդյան օրն է

Արշիլ Գորկի՝ «հզոր սյուրռեալիստներից վերջինը, աբստրակտ էքսպրեսիոնիստներից առաջինը» և քսաներորդ դարի արվեստի ամենակարևոր դեմքերից մեկը։

Այսօր վերացական էքսպրեսիոնիզմի ազդեցիկ դեմքերից մեկի՝ ամերիկահայ նկարիչ Արշիլ Գորկու (Ոստանիկ Սեդրակի Ադոյան) ծննդյան օրն է։ Նա ծնվել է 1904 թվականին, Արևմտյան Հայաստանում։

Նկարչի ինքնատիպ աշխատանքներն այսօր կարող եք գտնել աշխարհի տարբեր ծայրերում գտնվող թանգարաններում ու պատկերասրահներում, սակայն նրա ամենահայտնի կտավը շարունակում է մնալ 1928-32թթ.-ին ստեղծված «Նկարիչն ու իր մայրը» նկարը: 

Նկարիչը և նրա մայրը - Արշիլ Գորկի

Նրա ստեղծագործություններում ամենից հաճախ կրկնվող պատկերները հիմնված են մանկության ողբերգական հիշողությունների վրա, չնայած, իհարկե, նկարիչ Գորկու վրա ազդել են 20-րդ դարի արվեստի առավել առաջադեմ միտումները:

Աշակերտի հուշերը

Արշիլ Գորկի 2

Վիլլեմ դե Կունինգը Գորկու աշակերտն էր և ամեն օր գալիս էր ուսուցչի արվեստանոց։ Ըստ դե Կունինգի՝ Գորկին անսովոր անձնավորություն էր՝ նուրբ հոգեկան աշխարհով։ Նա հիշում է վարպետին որպես մի անձնավորության, որն ուներ լայն գիտելիքներ և պատրաստակամորեն կիսվում էր դրանցով այլոց հետ:

Դե Կունինգը հիշում է, որ արվեստագետների հավաքների ժամանակ Գորկին սովորաբար մեկուսացած էր ուրիշներից ՝ խորասուզված իր մտքերի մեջ: Պատահել է, որ նա հին հայկական գրամաֆոնային սկավառակներ է դրել ու սկսել պարել «ճկուն ու պլաստիկ շարժումներով»:

Ըստ դե Կունինգի՝ Գորկին միշտ բացարձակ մաքրություն էր պահպանում իր փոքրիկ արվեստանոցում։ «Ամեն օր նա ժամեր էր անցկացնում հատակը փայլեցնելու համար՝ ընտանեկան ավանդույթը վերածելով սուրբ ծեսի: Պատերին կախված էին Ուչելլոյի նկարների վերարտադրությունները և իր սեփական էսքիզները»։

Երբեմն Գորկին անտեսում էր բոլոր պայմանականություններն ու ձևականությունները, մարդկանց դեմքին ասում այն ամենը, ինչ ուզում էր՝ չթաքցնելով իր վերաբերմունքը։ Ինչ-որ նկարչի ցուցահանդեսի բացման ժամանակ Գորկին կարող էր մոտենալ նրան և բարձրաձայն ասել. «Ի՜նչ դեմքեր: Ի՜նչ արտահայտություններ»՝ նկատի ունենալով այցելուների «սպառողական» մակարդակի հիացմունքը։

Վարպետի հուշերը

Аршил Горки
•     «Հայաստանը ջերմություն և կենսականություն, ուժ, մի յուրահատուկ երջանկություն ու թախիծ ունի։ Տխուր, սակայն չհաղթված»։
•    «Կյանքս նման է անհանգիստ ծովի, որն ալեկոծվում է տխրությունից ու վշտից… Ես երեք գաղափարների «արտադրանք» եմ՝ մաքրություն, տանջանք և հասունություն։ Տանջանքները հիվանդագին են, բայց՝ անհրաժեշտ։ Ես միշտ զգում եմ մենակությունս, նույնիսկ ընկերներիս և հարազատներիս շրջապատում…
•    «Վերջերս գիտակցությունս լցվել էր հայկական ծիրանների բույրով։ Արվեստանոցումս, անշուշտ, ծիրաններ չկային, բայց բույրն այնքան հստակ էր, որ, կարծես, ծառն էի բարձրացել դրանք պապիկիս համար հավքելու…»։

Հայտնիների հուշերը

Արշիլ Գորկի 4
    

      «Նա նման է հսկա սառցալեռան, որը 9/10 մասով ընկղմված է օվկիանոսում և երևում է ընդամենը 1/10 մասով։ Բայց այն, ինչ երևում է, հզոր է և հրաշալի իր փայլի մեջ»,- Վիլլեմ դե Կունինգ, ամերիկացի նկարիչ     

     «Խոսքեր չկան արտահայտելու այն, ինչ իր արվեստում արտացոլել է Արշիլ Գորկին։ Նրա փակած դռները բախում են նույնիսկ մահվանից հետո։ Բախում են, քանի որ չկա մեկը, ով կկարողանա բանալ դրանք։ Դռները կարող է բացել միայն մեկ այլ Գորկի, որը նրա պես անտարբեր կլինի ամենի հանդեպ, բացառությամբ գլխավոր զոհաբերության՝ գեղանկարչության...»,- Ալեն Ջուֆրի

Աղբյուր՝ armmuseum.ru

Մեզ կարող եք հետևել նաև Telegram-ում
    • Ընթերցեք նաև

Սադրանքի նուրբ արվեստը. ինչով է հայտնի Հելմուտ Նյուտոնը՝ լեգենդար լուսանկարիչը, ով մերկացրել է կանանց

  • 182

Մահացել է նկարչուհի Մարգարեթ Քինը՝ մեծ աչքերով երեխաների պատկերողը

  • 120

Մոդիլիանիից մինչև Գոգեն. աշխարհի 15 ամենաթանկ կտավները

  • 439

Չպատմված պատմություններ. Մանեն դիտարկում է բնությունը (Մաս 1)

  • 134

Ժամանակը վավերագրողը. զրույց Անտուան Ագուջյանի հետ

  • 133

Մի նկարի պատմություն. ինչպես սովորական ապուրի տարան հայտնի դարձրեց Էնդի Ուորհոլին

  • 141

Տառապող արվեստ կամ վանդալիզմը արվեստում

  • 174

Մաս 2. Ռեմբրանդտի առեղծվածային «Գիշերային պարեկը», որն այդպես էլ միանշանակ չդարձավ

  • 161

Գտնվել է Պիկասոյի՝ դստեր համար ստեղծած նկարչական ալբոմը

  • 170

Մաս 1. Բացառիկ պատմություններ Ռեմբրանդտի կյանքի և կտավների մասին

  • 315

90-ամյա կնոջ տանը հայտնաբերված Վերածննդի դարաշրջանի գլուխգործոցը վաճառվել է 321 000 դոլարով

  • 161

Պոլ Գոգեն. արտասովոր մարդու անսովոր կենսագրությունը

  • 211

DALL-E 2 նեյրոնային ցանցը «լրացրել» է 10 դասական նկար

  • 270

Դարի գողություն. «Մոնա Լիզայի» հետ կապված ամենաաղմկահարույց պատմությունը

  • 223

Լուվրը դատի կտա «Մոնա Լիզա»-ի վրա տորթ նետած երիտասարդին

  • 632

«Մոնա Լիզա»-ի վրա տորթով հարձակում է կատարվել

  • 943